تصرف سفارت آمريكا در تاريخ 13 آبان 1358 اتفاقى نادر و در عين حال بـر روند تحولات سياسى نظام جمهورى اسلامى بسيار تاثيرگذار بود؛ چنانكه به نظر مى رسد آثار و تبعات ايـن واقعه تا مدت هاى مديدى بر روابط ما با ديگر كشورها تاثيرگذار باشد . شايد دانشجويانى كه براى نشان دادن اعتراض خود بـه عـمـلـكـرد خـنـثـى دولـت مـوقـت در بـرخـورد بـا ضدانقـلابـيـون و دولت هاى غربـى ، از در و ديـوار سفارت بالا رفتند، فكر نمى كردند كه اين حادثه طى چند دهه ، حوادث سياسى را تحت الشعاع خود قرار دهد.
فراز و فرود روابط ايرن و آمريكا موضوع برنامه «يك بررسي» در راديو گفتگو بود كه با حضور دكتر سيدجلال ساداتيان، از سفراي سابق ايران در دفتر سازمان ملل و استاد روابط بينالملل؛ دكتر صادق زيباكلام، استاد علوم سياسي دانشگاه تهران و علي شكوهي، پژوهشگر تاريخ سياسي برگزار شد. متن حاضر خلاصه اين گفت و گو است .
در شرایطی که روزنامههای غربی هر روز گزارشهایی تخیلی در سبکهای گوناگون از حمله نظامی احتمالی آمریکا به ایران منتشر میکنند، در گزارش مشروحی به بازخوانی تنها حمله نظامی واقعی پنتاگون به خاک جمهوری اسلامی ایران میپردازیم.
این حمله واقعی و موضعی تنها حدود یک سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی و پیش از استقرار کامل قوای امنیتی و نیز در دورهای تشکیل شد که دولت مهندس بازرگان استعفا کرده و دولت بنیصدر و شهید رجایی هنوز زمام امور را به دست نگرفته بود و دولت شورای انقلاب موقت مدیریت کشور را در اختیار داشت.